Web sitelerinin temelini
oluşturan HTML programlama diline özellikler katmak için geliştirilen
yazılımlardır. Bu yazılımlar sayesinde web siteleri zenginleştirilmiş
ve hatta lokal bir bilgisayar üzerinden bağlı kalmadan online olarak herhangi
bir bilgisayar üzerinden internet bağlantısı ile çalıştırılan web
uygulamalarıdır.
En popüler web
yazılımları, ASP 3.0 Classic, PHP5, .NET Framework ASP.NET, Adobe Flash,
Microsoft Silverlight, Visual Studio Web Applications, Javascript, Perl, CGI
sayabiliriz.
ASP (Active Server Pages) , Microsoft tarafından
geliştirilen internete yönelik sunucu taraflı (serverside) çalışan bir
teknolojidir. Sunucunun sadece durağan sayfaları istemciye (ziyaretçi)
göndermesi yerine, ziyaretçiden veri kabul edilmesi gerekliliğinin sonucunda
ortaya çıkmıştır.
ASP sayfaları çoğunlukla VBScript kullanılarak
yazılır, ancak @Language komutuyla JScript, hatta Perl gibi başka bir dil de
seçilebilir.
Bir ASP dosyasının içinde, özel nesneler ve VBS, JS,
SQL kodları bulunur, bu sayfalar istemci tarafından istendiğinde sunucu
öncelikle ASP içindeki kodları icra ederek, istemciye göndereceği bilgiyi
oluşturur ve gönderir. Gönderilen bilgi genellikle HTML (ya da SGML)
şeklindedir. Fakat sadece bunlarla sınırlı değildir, aynı şekilde bir grafik
dosyasıda oluşturulup, istemciye gönderilebilinir.
ASP sayfaları
HTML kodlarının içine gömülü şekilde oluşturulduğu halde bir kez server
tarafından yorumlandığında saf HTML olarak döner. Kaynak kodlara
bakıldığında ASP kodları görülmez. Bu kodlamacıların kaynaklarını
saklamalarını kolaylaştırır.
ASP'nin ortaya çıkış nedenlerinden
birisi de CGI dillerinin Oturum (Session) ve Uygulamaların (Application)
başından sonuna kadar izlenmesinin yetersiz oluşundandır.
.NET Framework ,Microsoft tarafından geliştirilen,
açık İnternet protokolleri ve standartları üzerine kurulmuş komple bir
"uygulama" geliştirme platformudur. Daha önce Sun Microsystems tarafından
geliştirilmiş olan Java Platformu'na önemli benzerlikler göstermektedir.
Buradaki uygulama kavramının kapsamı çok geniştir. Bir masaüstü
uygulamasından bir web tarayıcı uygulamasına kadar her şey bu platform
içinde düşünülmüştür ve desteklenmiştir. Bu uygulamaların birbirleriyle ve
geliştirildiği ortam farketmeksizin dünyadaki tüm uygulamalarla iletişimi
için kolayca web servisleri oluşturulmasına imkân verilmiştir. Bu platform,
işletim sisteminden ve donanımdan daha üst seviyede taşınabilir olarak
tasarlanmıştır.
.Net mimarisi, ortak bir yürütme ortamı (runtime
environment), ortak bir değişken tür sistemi, ve devingen bağlantılı
kütüphanelerden oluşur. .Net kütüphanesi eski visual basic için tasarlanmış
API (programcılar için bir çok fonksiyon) lerin sınıflanmış halidir. Çünkü
API sınıflandırılmamış ve bu nedenler programcılar için bir kabus halini
almaktaydı. .Net kütüphanesi programın işletim sistemi ile kolayca uyum
içinde çalışmasını sağlamıştır.
PHP , çoğunlukla hareketli ve etkileşimli web
sayfaları oluşturmak için kullanılan sunucu taraflı bir betik programlama
dilidir. Dil yazım kuralları açısından C ve Perl'e benzer.
Çoğu
işletim sistemi ve web sunucusu ile birlikte kullanılabilir. PHP, "PHP:
Hypertext Preprocessor" anlamına gelen özyineli bir tanımdır. Eski haliyle
Personal Home Pages (Kişisel ana sayfalar) olan PHP, 1993 yılında Rasmus
Lerdorf tarafından geliştirilmeye başlamıştır. Daha çok hareketli web
içeriği oluşturmak için kullanılan PHP, son zamanlarda IBM, Oracle ve
Zend'in girişimleriyle kurumsal yazılım geliştirme platformu hâline
getirmeye çalışılmaktadır.
Javascript , Netscape Navigator 2.0 ile birlikte
Brendan Eich tarafından geliştirilen ve önceleri Mocha daha sonra LiveScript
olarak adlandırılan ve en sonunda şu anki adını alan JavaScript dili
başlangıçta sadece istemci taraflı (client-side) yorumlanan (interpreted)
bir dildir.
Aralık 1995 tarihinde, C dilinin tarayıcılara
uyarlanmış hali diyebileceğimiz JavaScript piyasaya sürüldü. Web
sayfalarında dinamik içerik sağlamak ya da kullanıcıyla iletişim kurmak için
kullanılmaktadır. Ad benzerliğine karşın 'Java' ile ilişkili değildir.
Yaygın yanlışlardan biri JavaScript'in basitleştirilmiş Java olarak
tanımlanmasıdır. Başlangıçta yalnız Netscape tarayıcıları üstünde çalışan
JavaScript artık tüm yaygın ağ taraycıları tarafından desteklenmekte.
Flash actionscript , Adobe şirketinin Macromedia
şirketinden satın alıp çıkarmış olduğu ve gerek internette gezinenler
gerekse de ağ sitesi yöneticilerinin ve grafikçilerin gözdesi olan Windows
ve Mac OS işletim sistemleri üzerinde çalışabilen bir vektörel grafik
yazılımıdır.Her şey önce Macromedia şirketinin 1997 yılına Future Splash
Animator adlı yazılımı satın almasıyla başladı. Daha sonra bu yazılım yeni
adıyla yâni Flash'ın ilk sürümü olan 2.0 olarak karşımıza çıktı. Daha ilk
yılını tamamlamadan 1997 yılında Macromedia Flash 3.0 geliştirdi. Hiç
kimsenin onun bu kadar yaygın olacağını ummadığı yazılımla hazırlanmış pek
çok site, ziyaretçilerine cezbedici, özel, çarpıcı, ilginç ve eğlenceli bir
şekilde kendilerini sunarak onların daha uzun süre sitede kalmasını
sağlıyordu.
1999 yılında Flash 4.0 piyasaya sürüldü. 2000 yılında
Flash 5.0 , 2002 yılındada Flash 6.0, 2004 yılında Flash MX, 2005 yılında
Flash 8 piyasaya sürüldü.
Flash çalışma tekniği olarak vektör
grafik kullanıyor. Flash animasyonlarının, çizgi filmlerinin, efektlerinin
temelinde aslında matematiksel işlemler yer alıyor. Yani Flash'ta çizilen
her şey aslında tek tek piksellerden oluşturulmak yerine, tamamen
matematiksel denklemler üzerine kurulu oluyor. Flash ile çizilen bir nesneye
ne kadar yakınlaştırılsa yakınlaştırılsın asla görüntüde bir bozulma meydana
gelmez.
18 Nisan 2005 tarihinde Macromedia, Adobe tarafından satın
alındı. Şu anda yazılımın en güncel sürümü CS 5.5'tir.
Silverlight , web uygulamaları için animasyon, vektör,
3D grafik ve video oynatma imkânları sağlayan zengin internet uygulamaları
geliştirme platformudur. WPF türevi görsel programlama tekniğiyle
multimedya, grafik, animasyon ve interaktif uygulamaların tek eklenti
üzerinden yürütülmesini sağlıyor. Esas amacı web tabanlı zengin interaktif
uygulamaların hazırlanabilmesi için bir teknoloji platformu oluşturmak olan
Silverlight özellikle Microsoft'un .NET tabanlı dillerine desteği ile
dikkati çekiyor.
NET Framework ile beraber gelen CLR'ın bir
kısmını taşıyan Silverlight böylece istemci tarafında platform bağımsız
olarak MultiThread ve MultiCore desteğine sahip oluyor.
Silverlight 2.0 sürümü itibari ile veri ve iş uygulamalarının tarayıcı
içerisinde geliştirilebilmesi için Socket Programlama ve web servisleri
desteği ile görsel kontroller bazında UI sanallaştırmayı da destekliyor. 2.0
sürümü içerisinde bulunan DataGrid kontrolüne ek olarak 3.0 sürümünde genel
DataForm gibi yeni veri kontrolleri ve RIA Services yapısı iş
uygulamalarının geliştirilebilmesini kolaylaştırma.
Silverlight,
WMV ile VC-1 türü videoları ve WMA, MP3 formatlı ses içeriklerini
desteklenen tüm tarayıcılarda oynatılmasını, çalıştığı sistemde Windows
Media Player veya ActiveX eklentilerine ihtiyaç duymadan sağlıyor.
Silverlight 3.0 sürümü ile beraber yazılım geliştiricilerin kendi video
codeclerine ait decoder'ları uygulamalarına entegre etmeleri de sağlanıyor.
SQL veritabanı , verileri yönetmek ve tasarlamak için
kullanılan bir veritabanı yönetim sistemidir. SQL, kendisi bir programlama
dili olmamasına rağmen birçok kişi tarafından programlama dili olarak
bilinir. SQL herhangi bir veri tabanı ortamında kullanılan bir alt dildir.
SQL ile yalnızca veri tabanı üzerinde işlem yapılabilir.
Veritabanı Yaklaşımı ile birlikte bir veri sorgulama diline veya aracına
ihtiyaç duyulmuştur. SQL dili ilişkisel alanda büyük ilgi görmüş ve
İlişkisel Veri Tabanı Yönetim Sistemlerinin (VTYS) tümünde yer alan standart
dil görünümü kazanmıştır. Bu nedenle Veri Tabanı konusunda çalışan tüm
bilişim teknik personeli tarafından bilinmesi gereken bir dil konumundadır.